Volgens het Hof van Justitie van de Europese Unie moeten de lidstaten verplichtingen voorschrijven en maatregelen nemen die zij noodzakelijk achten ter waarborging van de juiste inning van btw en ter voorkoming van fraude. Mocht sprake zijn van btw-fraude in een keten van leveringen dan kan het recht op aftrek worden beperkt. Maar mag het zo ver gaan dat de totale correctie hoger is dan de btw-derving? Volgens Ron Jeronimus zet het HvJ definitief een streep door de compensatiegedachte ter waarborging van de juiste inning van btw. Een duidelijk signaal dat de correctie op basis van ‘wist of had moeten weten’ als een straf uitgelegd kan worden.
Voor een goede werking van het btw-stelsel moet een rechtvaardige en billijke grens worden getrokken tussen enerzijds de beginselen van neutraliteit en territorialiteit van de btw, die door de rechten op aftrek, vrijstelling en in voorkomend geval teruggaaf moeten worden geëerbiedigd, en anderzijds de bestrijding van belastingfraude.
Door definitief van een compensatiegedachte af te stappen vloeit uit de jurisprudentie van het HvJ voort dat de belastingplichtige in geval van ‘wist of had moeten weten’ geen aanspraak op de Unierechten kan maken, ongeacht of de btw-schade door de pleger van de btw-fraude kleiner is dan het bedrag dat in de keten wordt gecorrigeerd. Daarbovenop kunnen volgens het HvJ het evenredigheidsbeginsel, noch de beginselen van neutraliteit of rechtszekerheid of het vertrouwensbeginsel deze constatering ter discussie stellen, omdat deze beginselen niet langer op goede gronden kunnen worden aangevoerd door een belastingplichtige die aan belastingfraude heeft deelgenomen en de werking van het btw-stelsel in gevaar heeft gebracht.
Volgens Ron wordt ‘de goede trouw van de belastingplichtige’ momenteel onbegrensd ingezet als voorwaarde voor een correctie van de Unierechten. Wat brengt deze context eigenlijk met zich mee? Lees meer hierover in zijn artikel ‘(Over)compenseren van misgelopen btw: een straf!(?)’ in BTW-bulletin 2023/40.