Vaklunch #649: Niets nieuws, wél een reminder

De Hoge Raad heeft in een arrest van 18 november 2025 opnieuw geoordeeld dat fiscale kwaliteitsdelicten alleen gepleegd kunnen worden door degene op wiens belasting- of betalingsplicht de aangifte betrekking heeft, of door degene die uit hoofde van art. 42 tot en met 44 AWR als vertegenwoordiger van de belasting- of betalingsplichtige kan optreden. Het arrest brengt geen omslag, maar wel een duidelijke herinnering: bepaal nauwkeurig wie welke rol vervult en leg dat consequent ten laste. De tenlastelegging blijft het kader waarbinnen de rechter kan oordelen.

Lees hier alvast een voorproefje

De Hoge Raad start bij het uitgangspunt dat de tenlastegelegde feiten kwaliteitsdelicten zijn. Een kwaliteitsdelict is een strafbaar feit waarvan de wet vereist dat de dader een specifieke, in de delictsomschrijving benoemde hoedanigheid bezit. Zonder die hoedanigheid ontbreekt een constitutief bestanddeel en kan van daderschap als pleger geen sprake zijn. Wordt iemand als pleger gedagvaard zonder dat zijn hoedanigheid uit het dossier blijkt, dan kan de rechter dat niet repareren. Daarmee onderstreept het arrest het belang van een bewuste keuze voor de juiste rol in de tenlastelegging.

Tegelijk herhaalt de Hoge Raad zijn eerdere jurisprudentie dat het ontbreken van de hoedanigheid bij een betrokkene niet betekent dat hij buiten schot hoeft te blijven. Deelneming blijft mogelijk. De kwaliteit “zit” bij de pleger; de ander sluit daarop aan via de juiste deelnemingsroute. Is er sprake van medeplegen, medeplichtigheid, uitlokken of opdracht geven? Of is de pleger niet strafbaar en is er eerder sprake van doen plegen?

Lees de volledige Vaklunch hier: #649: Niets nieuws, wél een reminder