Skip to content

Digitaliseren en fiscaliteit. WFR 2024/159

Angelique Perdaems sprak op 18 april 2024 tijdens de vijfde jongerenbijeenkomst van de Vereniging voor Belastingwetenschap over de gevolgen van digitalisering voor de rechtsbescherming. Zij ging in op de inlichtingenverplichtingen in relatie tot digitale gegevens zoals e-mail en WhatsApp. Daarnaast besprak zij onduidelijkheden bij het inzage nemen in digitale gegevens bij de Belastingdienst. Haar conclusie is dat de wetgever aan zet is om de AWR aan te passen aan de digitale wereld.

Wij geven u alvast een voorproefje uit het verslag van de bijeenkomst “Digitaliseren en fiscaliteit”:

“Bij digitalisering en rechtsbescherming komen vragen op zoals: hoe vindt de selectie plaats van de belastingplichtige die wordt gecontroleerd? Hoever mogen vragen van de Belastingdienst gaan? Welke gegevens heeft de Belastingdienst allemaal?”

“In de praktijk zijn verzoeken gebaseerd op art. 47 AWR, bijvoorbeeld als het e-mails betreft, zeer ruim, volgens Perdaems. Genoemd werd het verzoek om alle e-mails over een periode van zeven jaar te verstrekken. De vraag die dan opkomt, is of dergelijke verzoeken toegestaan zijn. Vanuit de zaal werd geantwoord dat het verzoek wellicht een fishing expedition is. Wat ook voorkomt, bijvoorbeeld bij derdenonderzoeken, is dat de Belastingdienst op bezoek komt en vraagt om zoekwoorden in te typen in de e-mailbox.”

“De wetsgeschiedenis die het ‘snuffelen door de archiefkasten’ aanmerkt als een fishing expedition is niet geactualiseerd naar het moderne tijdperk met ‘digitale archiefkasten’. Dat levert vragen op over de reikwijdte van het verbod van fishing expeditions in de digitale archiefkast, zoals de e-mailbox. Het gebrek aan regels op dit punt leidt vaak tot discussies. Van beide kanten is er werk aan de winkel. Perdaems benoemde kort dat de informatiebeschikking haar gebreken kent, maar dat het Ministerie van Financiën momenteel bezig is die tegen het licht te houden.”

“Verder ging Perdaems in op de toetsing aan het evenredigheidsbeginsel. Waar in het verleden de belastingrechter toetste aan het ‘willekeurcriterium’, dient de belastingrechter tegenwoordig te toetsen aan het evenredigheidsbeginsel als de belastingplichtige de evenredigheid van het informatieverzoek ter discussie stelt. Er moet echter wel een beroep op worden gedaan door de belastingplichtige.”

“Tot slot ging Perdaems in op de inzage in het dossier. In de praktijk is het lastig om als belastingplichtige te controleren of het dossier volledig is. Op grond van de jurisprudentie van de Hoge Raad dient een grafische weergave op papier zichtbaar te worden gemaakt van de verschillende digitale bronnen van de Belastingdienst indien de Belastingdienst geen inzage geeft in de digitale gegevens. Bij geautomatiseerde processen (software) zoals modelmatige waardebepaling van de WOZ-waarde, moeten de keuzes, gegevens en aannames controleerbaar zijn en inzichtelijk worden gemaakt. Er mag geen sprake zijn van een black box.”

Bent u benieuwd naar het volledige verslag? Lees hier meer: WFR 2024/159 – Digitaliseren en fiscaliteit

Gepubliceerd door onze specialist:

A.J.C. (Angelique) Perdaems