Skip to content
Expertises

Belastingfraude (AWR)

Belastingfraude is een breed begrip. In de Algemene wet inzake rijksbelastingen (AWR) zijn in artikel 68, 69 en 69 a van de AWR de delicten opgenomen die als belastingfraude worden gedefinieerd.

Artikel 68 AWR: fiscale verplichtingen

De strafbaar gestelde gedragingen zijn in dit artikel opgesomd onder sub a tot en met g. Het gaat dan om het niet voldoen aan de fiscale verplichtingen die gelden op grond van de belastingwet. Denk daarbij aan het onjuist of onvolledig verstrekken van informatie aan de Belastingdienst (sub a) en het niet voor raadpleging beschikbaar stellen van boeken en bescheiden aan de Belastingdienst (sub b). Maar, het gaat ook om situaties waarbij valse informatie aan de Belastingdienst wordt gegeven (sub c), niet wordt voldaan aan uw administratieplicht (sub d), het niet bewaren van uw administratie (sub e) en het niet verlenen van medewerking aan de inspecteur bij inzage in de administratie (sub f). Tot slot is ook het uitreiken van een onjuiste of onvolledige nota of factuur strafbaar gesteld (sub g). In combinatie met artikel 69 AWR wordt het opzettelijk niet voldoen aan de fiscale verplichtingen strafbaar gesteld.

Artikel 69 AWR: een onjuiste belastingaangifte

In artikel 69 AWR is het opzettelijk niet of niet tijdig doen van belastingaangifte en het opzettelijk onjuist of onvolledig doen van aangifte strafbaar gesteld. Hiernaast wordt ook verwezen naar de fiscale verplichtingen uit artikel 68 AWR. Als deze fiscale verplichtingen opzettelijk worden geschonden of nagelaten, dan maakt artikel 69 AWR een hogere maximumstraf mogelijk. Ter verduidelijking: in artikel 68 AWR wordt een hechtenis van 6 maanden gemeld, terwijl in artikel 69 AWR een maximumstraf van 4 of 6 jaren gevangenisstraf is opgenomen.

Artikel 69a AWR: niet nakomen betalingsverplichting

Dit artikel is relatief nieuw in de AWR. Het betreft de strafbaarstelling van het – nadat aangifte is gedaan – opzettelijk niet (of niet binnen de termijn) betalen van het verschuldigde bedrag aan belastingheffing. Dit artikel is vooral bedoeld voor zogenaamde ploffers: personen en vennootschappen die wel aangifte doen, maar nooit tot betaling overgaan.

Van controle naar opsporing

Het kan gebeuren dat een inspecteur tijdens een (regulier) controle-onderzoek een redelijk vermoeden krijgt dat u of uw vennootschap een strafbaar feit heeft gepleegd. Op zo’n moment vindt er een sfeerovergang plaats. Tijdens een fiscale controle zijn er namelijk fiscale verplichtingen waar u aan moet voldoen. Zodra u echter als verdachte wordt aangemerkt, krijgt u onder andere het recht om niet te hoeven meewerken.

Deze overgang betreft vaak een grijs gebied. Het is noodzakelijk om deze overgang goed voor ogen te houden. Op een later moment kan namelijk een consequentie aan een schending van uw rechten worden verbonden, bijvoorbeeld als u niet wordt gewezen op uw recht om te zwijgen (cautie). Als de inspecteur met zijn controlebevoegdheden informatie verzamelt terwijl hij weet dat u verdachte bent, kan dit later mogelijk tot bewijsuitsluiting leiden. Onze advocaten zijn bedacht op deze sfeerovergang en kunnen hier indien nodig adequaat op inspringen.

Van boetes naar strafvervolging

Het onjuist of onvolledig doen van een belastingaangifte kan worden beboet, maar de inspecteur kan ook uw zaak aanmelden voor strafrechtelijke afdoening. Dat kan als sprake is van opzet en het belastingnadeel meer dan € 100.000 bedraagt. In bepaalde situaties kan ook bij een lager belastingnadeel een zaak worden aangemeld. Samen met de officier van justitie wordt dan bepaald of deze zaak strafrechtelijk moet worden afgedaan of dat de inspecteur een boete oplegt. Als voor de start van een strafrechtelijk onderzoek wordt gekozen, kan het gebeuren dat de FIOD bij u op de stoep staat. Daar kunt u hier  meer over lezen.

In de wet is bepaald dat door de overheid een keuze moet worden gemaakt: er moet één weg worden gekozen (‘una via’). U mag in beginsel niet voor hetzelfde feit worden beboet (met een bestuurlijke boete) én worden bestraft (in een strafrechtelijke procedure). We noemen dit ‘ne bis in idem’ wat ‘niet twee keer voor hetzelfde’ betekent. Als u vermoedt dat hiervan sprake is, dan kan dat vergaande gevolgen hebben. Neemt u dan contact op met een van onze hieronder vermelde advocaten.

Inkeer kan strafvervolging voorkomen

Als u alsnog vrijwillig uw belastingaangifte verbetert, dan kunt u in beginsel voorkomen dat u strafrechtelijk wordt vervolgd voor belastingfraude. Aan een vrijwillige verbetering van uw aangifte zijn voorwaarden verbonden en de inkeerregeling is de laatste jaren aanzienlijk ingeperkt. Over die voorwaarden voor het gebruik maken van de inkeerregeling kunt u hier meer lezen.

Geen belastingfraude én valsheid in geschrifte (gebruikmaken van valse stukken)

In de belastingwet is bepaald dat u niet kunt worden vervolgd voor belastingfraude én het opzettelijk gebruik maken van een vals of vervalst geschrift. In de praktijk kan dit met elkaar samenlopen. Zo kan een onjuiste of onvolledige belastingaangifte worden gezien als een vals geschrift waarvan u gebruik maakt. De wet regelt dat u dan niet voor het delict valsheid in geschrifte strafrechtelijk kan worden vervolgd. Zie hierover ook vermogensdelicten.

In een notendop

Belasting

Fiscale verplichtingen

Aangifte

Fraude

Pleitbaar standpunt

 

Neem contact op met onze specialisten

Mr. J.N. (Judith) de Boer

Mr. G.M. (Mariëlle) Boezelman

Mr. A.A. (Anke) Feenstra

Mr. P.J. (Peter) van Hagen

Kennis artikelen over dit onderwerp

Strafvervolging van belastingdelicten in de Caribische delen van het Koninkrijk: nieuwe ontwikkelingen. TBS&H 2018, nr 3

In het voorjaar 2018 heeft het Gerecht in eerste aanleg van Sint Maarten een aantal belangwekkende uitspraken gedaan…

Lees meer

Cumulerende procedures en dubbele bestraffing. TBS&H 2017, nr 4

Het ne bis in idem-beginsel – het verbod op dubbele bestraffing en vervolging – heeft vanuit Europa recentelijk…

Lees meer

Fiscale Fraude

De bestrijding van financieel-economische fraude staat hoog in het vaandel bij het Ministerie van Veiligheid en Justitie en…

Lees meer

Fiscaal strafrecht. DD 2013/79

In deze aflevering wordt een tweetal arresten van de Hoge Raad besproken. In de vorige aflevering van deze…

Lees meer

Fiscaal strafrecht. DD 2012/87

In deze rubriek wordt aandacht geschonken aan recente jurisprudentie van de afgelopen periode. Allereerst wordt het recente arrest…

Lees meer