Skip to content
Expertises

Het Europees Openbaar Ministerie, internationale rechtshulp en informatie-uitwisseling (fraudezaken)

De internationale samenwerking tussen de FIOD en het Openbaar Ministerie met buitenlandse opsporingsdiensten en autoriteiten is de afgelopen jaren veel intensiever geworden. Internationale informatie-uitwisseling, samenwerking en wederzijdse rechtshulp spelen in fraudezaken dan ook steeds vaker een rol. Daarbij wordt onder meer gebruik gemaakt van de internationale wetgeving op het gebied van witwassen.

Internationale samenwerking kan verschillende vormen aannemen. Zo is er rechtshulp die in Nederland aan andere landen wordt verleend en wordt er in het buitenland uitvoering gegeven aan Nederlandse rechtshulpverzoeken. Daarnaast zijn er verschillende internationale samenwerkingsverbanden die in fraudezaken een rol kunnen spelen.

 

Europees Openbaar Ministerie

Sinds juni 2021 is ook het Europees Openbaar Ministerie zijn activiteiten begonnen. Dit orgaan is bevoegd tot het onderzoeken, vervolgen en bij de nationale rechter aanklagen van strafbare feiten die de EU schade opleveren, zoals bepaalde vormen van fraude en corruptie. Daarbij kan worden gedacht aan een internationaal strafrechtelijk onderzoek naar btw-fraude met een belang van meer dan 10 miljoen euro, maar ook witwassen en corruptie staan hoog op de agenda.

Onze advocaten hebben veel kennis van de Europese en nationale regelgeving om goed te kunnen beoordelen wat dit nieuwe orgaan mag en kan in Nederland.

Wederzijdse rechtshulp

In onderzoeken met een buitenlandse component worden opsporingsbevoegdheden uitgevoerd aan de hand van een rechtshulpverzoek.

In Nederland wordt met regelmaat uitvoering gegeven aan opsporingshandelingen op verzoek van buitenlandse autoriteiten. Dit kan bijvoorbeeld plaatsvinden door een doorzoeking gecombineerd met beslaglegging op diverse gegevens. Tegen de inbeslagname van gegevens tijdens zo’n doorzoeking kan een klaagschrift worden ingediend bij de rechtbank.

Maar ook omgekeerd doet Nederland met regelmaat een rechtshulpverzoek aan buitenlandse opsporingsdiensten. Hierbij kan het bijvoorbeeld gaan om het vergaren van informatie ten behoeve van het Nederlandse onderzoek, zoals verhoren van verdachten en getuigen (al dan niet met behulp van videoconferentie), of de beslaglegging op vermogen op bankrekeningen in het buitenland of buitenlands onroerend goed.

Europees Onderzoeksbevel

Sinds enige jaren is ook het Europees Onderzoeksbevel (EOB) van kracht, dat is in de plaats gekomen van eerdere EU-regelingen voor wederzijdse rechtshulp inzake bewijsvergaring. Met het EOB kunnen in de regel binnen een kortere termijn onderzoekshandelingen binnen de Europese Unie worden uitgevoerd. Niettemin kan ook tegen de inbeslagname van voorwerpen of gegevens op basis van het EOB een klaagschrift worden ingediend bij de rechtbank.

Asset sharing

Veelvoorkomend is ook de rechtshulp in ontnemingsprocedures. Een figuur die hierbij steeds vaker voorkomt is asset sharing, waarbij zowel Nederland als de andere staat op grond van verdragen de opbrengsten van de ontneming kunnen verdelen.

Expertise en een internationaal netwerk

Nu de opsporingsdiensten steeds internationaler opereren is het van belang dat ook de verdediging hiertoe in staat is. Omdat justitie internationaler opereert is voor de verdediging een goed internationaal netwerk nodig en samenwerking met andere jurisdicties.

Binnen de internationale rechtshulp vinden bovendien continu ontwikkelingen plaats. Hierbij zijn meerdere verdragen en regelingen van belang die beperkingen voor de opsporingsinstanties kunnen opwerpen. Zo kan in een verdrag rechtshulp worden geweigerd in geval van een fiscaal delict en kan door de informatieverstrekkende staat daarom een voorbehoud worden gesteld. Het is dus belangrijk om te weten welke rechten en plichten u heeft in geval van een onderzoek van het Europees Openbaar Ministerie of bij internationale rechtshulp en daarin bijstand te krijgen.

Wij hebben ruime ervaring met internationale strafzaken en beschikken over een groot internationaal netwerk van gespecialiseerde advocaten in fraudezaken (white collar crime). Onze advocaten zijn aangesloten bij diverse internationale verenigingen om deze contacten in het buitenland te onderhouden en relevante ontwikkelingen op internationaal gebied te kunnen volgen.

In een notendop

Europees Openbaar Ministerie

Wederzijdse rechtshulp

Europees Onderzoeksbevel

Asset sharing

Internationaal netwerk

Neem contact op met onze specialisten

Mr. J.N. (Judith) de Boer

Mr. G.M. (Mariëlle) Boezelman

Kennis artikelen over dit onderwerp

#242 Meldplicht grensoverschrijdende constructies en bewijsuitsluiting

Informatie die is verstrekt om te voldoen aan de suppletieplicht van artikel 10a AWR, mag niet worden gebruikt…

Lees meer

Gezocht: grensoverschrijdende constructies! TBS&H 2020, nr 2

Niemand zal het zijn ontgaan dat fiscale en financiële dienstverleners onder een vergrootglas liggen. Ook voor 2020 geeft…

Lees meer

Fiscaal strafrecht. DD 2018/39

In deze aflevering bespreken wij wederom de recente ontwikkelingen op het terrein van het fiscale strafrecht. De afschaffing…

Lees meer

Kroniek ondernemingsstrafrecht. TBS&H 2017, nr 3

In een brief van 17 januari 2017 heeft staatssecretaris Wiebes maatregelen aangekondigd tegen belastingontduiking. Dit betreft zowel internationale…

Lees meer