Spring naar content
Expertises

Prejudiciële procedure bij de Hoge Raad

Het voeren van een procedure bij de belastingrechter is een vak apart. In ons ruim 30-jarige bestaan hebben wij veel kennis en ervaring opgedaan in procedures bij de rechtbanken, gerechtshoven en de Hoge Raad. Met ingang van 1 januari 2016 voorziet de AWR in de mogelijkheid voor rechtbanken en gerechtshoven om aan de Belastingkamer van de Hoge Raad zogenaamde prejudiciële vragen te stellen. Een bijzondere procedure die de nodige kennis van het procesrecht en tactiek vereist.

Sneller oordeel van de rechter

Het is van belang te weten dat u als belastingplichtige een feitenrechter (rechtbank of gerechtshof) kunt verzoeken om vragen aan de Hoge Raad te stellen. Dankzij deze procedure heeft u direct een oordeel over uw rechtsvraag van ons hoogste rechtscollege in Nederland. Dit voorkomt dat u jarenlang moet doorprocederen om daadwerkelijk bij de Hoge Raad terecht te komen voor een eindbeslissing. Dit bespaart u tijd en kosten.

Voorwaarden prejudiciële vraag

Uiteraard zijn er voorwaarden verbonden aan het stellen van prejudiciële vragen. Allereerst is vereist dat een zuivere rechtsvraag aan de orde is die moet worden beantwoord om het geschil te kunnen beslechten. De rechtsvraag moet bovendien (potentieel) in een groot aantal vergelijkbare gevallen spelen en maatschappelijke relevantie bezitten.

Procedure bij feitenrechter

De rechter die overweegt vragen te stellen zal partijen in de gelegenheid moeten stellen zich uit te laten over dit voornemen en te reageren op de (concept)vragen. Daarna volgt een tussenuitspraak (‘tussenvonnis’) van de rechter waarin de prejudiciële vragen worden gesteld. Behalve de vraag (of vragen) worden in het tussenvonnis ook het onderwerp van het geschil en de door de rechter vastgestelde feiten en standpunten van partijen vermeld. Het is dus van groot belang om als belastingplichtige een volledige uiteenzetting van standpunten te geven en ervoor te zorgen dat er duidelijkheid over de relevante feiten bestaat. Bijstand van een cassatiespecialist is aan te raden. De procedure bij de rechtbank (of gerechtshof) wordt vervolgens geschorst.

Procedure bij Hoge Raad

Het tussenvonnis wordt daarna door de Hoge Raad gepubliceerd op zijn website. Wanneer de Hoge Raad de vraag in behandeling neemt, zal deze de processtukken opvragen bij de vragende rechter. Vervolgens krijgen partijen zes weken de tijd om schriftelijke opmerkingen in te dienen. Net als in de gewone cassatieprocedure, kan een advocaat-generaal een conclusie schrijven. Wij verwachten dat dit vrijwel altijd het geval zijn, omdat het nieuwe rechtsvragen betreft die bovendien een groot aantal gevallen raken.

Nieuw is dat de Hoge Raad bepaalde personen of organisaties kan uitnodigen om hun inbreng te leveren. Ook kan hij een algemene uitnodiging op de website publiceren. Vervolgens krijgt u als belastingplichtige de gelegenheid om te reageren op de schriftelijke opmerkingen van de wederpartij (staatssecretaris) en de eventueel door derden ingediende opmerkingen. Het is daarna aan de Hoge Raad om de prejudiciële vraag te beantwoorden.

Terug bij de feitenrechter

Na het arrest van de Hoge Raad gaat de procedure terug naar de feitenrechter. De vragende rechter (rechtbank of gerechtshof) zal vervolgens de procespartijen in de gelegenheid stellen om op het arrest van de Hoge Raad te reageren. Uiteindelijk zal er een uitspraak komen met inachtneming van de antwoorden van de Hoge Raad.

De prejudiciële procedure kent vele facetten en vereist een diepgaande kennis van en ervaring met het procesrecht. Hertoghs advocaten heeft ruime ervaring met het voeren van fiscale procedures. Heeft u vragen over deze procedure of wilt u van gedachten wisselen over de mogelijkheden van deze procedure in uw zaak, neem dan contact op met Angelique Perdaems.

In een notendop

Prejudiciële procedure bij de Hoge Raad

Sneller oordeel van de rechter

Voorwaarden prejudiciële vraag

Procedure bij feitenrechter

Procedure bij Hoge Raad

Terug bij de feitenrechter

Kennis artikelen over dit onderwerp

Cassatiecursus deel 2

Ook het tweede deel van de cassatiecursus is nu te volgen bij PE-Academy. Hierin bespreekt Angelique Perdaems arresten…

Lees meer

Vriend van de Hoge Raad roept veel vragen op. Advocatenblad 2021, nr 6

Ons cassatieteam volgt de ontwikkelingen in cassatieprocedures op de voet. Op 1 juli is de Wet amicus curiae…

Lees meer

Prejudiciële vragen aan Hoge Raad: van Breda naar Den Haag

Veel rechtsvragen bereiken de Hoge Raad niet omdat de belastingplichtige niet zit te wachten op de onzekerheid en…

Lees meer