Spring naar content
Expertises

Fiscale boete & medeplegersboete

Belastingaanslagen kunnen gepaard gaan met hoge boetes. Is er een boete aangekondigd? Of heeft u een vergrijpboete opgelegd gekregen? Dan kunt u daartegen binnen zes weken bezwaar maken en de boete zo nodig aan de rechter voorleggen.

Naast de belastingplichtige kan sinds 2009 ook een vergrijpboete worden opgelegd aan een deelnemer. Het gaat dan om een boete vanwege het feitelijk leiddinggeven aan de beboete gedraging of het medeplegen daarvan. Ook de doen-pleger, de uitlokker en de medeplichtige kunnen sinds 2014 beboet worden.

Verzuimboete

Voor het te laat of niet indienen van de aangifte (artikelen 67a en 67b AWR), of voor het te laat of niet betalen van de belasting (artikel 67c AWR), kan aan u een verzuimboete worden opgelegd. Het bedrag van deze boete is gemaximeerd rond de € 5.000.

Vergrijpboete

Is de Belastingdienst van mening dat aan u grove schuld of (voorwaardelijk) opzet is te wijten dat uw aangifte niet of te laat is ingediend (artikel 67d AWR), de aanslag tot een te laag bedrag is vastgesteld (artikel 67e AWR), of dat u te weinig, geen, dan wel te laat uw belasting heeft betaald (artikel 67f AWR)? Dan kan aan u een vergrijpboete worden opgelegd. In geval van een dergelijke vergrijpboete betreft het een ernstig fiscaal verwijt. De boetebedragen kunnen oplopen tot 100% van het nagevorderde of nageheven belastingbedrag. In geval van “zwart spaargeld” kunnen de boetes zelfs oplopen tot 300% van het belastingbedrag. Bij vergrijpboetes zijn de belangen dan ook fors.

Een vergrijpboete wordt in het algemeen tegelijkertijd opgelegd met de navorderings- of naheffingsaanslag. De boeteprocedure loopt daarom meestal tegelijk met de bezwaar- of beroepsprocedure tegen de belastingaanslag.

Vergrijpboete en bewijsvoering

Het is aan de Belastingdienst om overtuigend aan te tonen dat sprake is geweest van opzet van de belastingplichtige. In het geval van het verwijt van het opzettelijk niet indienen van een aangifte, moet de Belastingdienst aantonen dat de belastingplichtige niet alleen is uitgenodigd voor het doen van die aangifte, maar ook dat hij is aangemaand. De bewijsregels in het boeterecht zijn – anders dan de bewijsvoering voor een belastingaanslag – sterk verwant aan het strafrecht. Zo kan onrechtmatig verkregen bewijs in boeteprocedures eerder worden uitgesloten dan in procedures tegen een belastingaanslag.

In de praktijk lukt het de Belastingdienst niet altijd om overtuigend aan te tonen dat sprake is van opzettelijk handelen. Het is derhalve belangrijk om de bewijsmotivering van de Belastingdienst om een vergrijpboete op te leggen zorgvuldig te beoordelen en zo nodig bezwaar te maken, of aan de rechter voor te leggen.

(Straftoemetings)verweer

Verder moet rekening worden gehouden met verweer tegen de hoogte van de boete (straftoemetingsverweer). De specifieke situatie van de belastingplichtige speelt daarbij een grote rol. Hoewel de beleidsregels van de Belastingdienst de inspecteur instructies geeft om strafverzwarende en strafverminderende omstandigheden in de hoogte van de boete te verwerken, gaat dat in de praktijk niet altijd goed. Soms omdat de inspecteur niet voldoende informatie heeft over de strafverminderende omstandigheden, soms omdat de omstandigheden niet goed worden gewaardeerd. Daarom pleiten wij voor de toepassing van de menselijke maat bij het vaststellen van de hoogte van de boete.

In boeteprocedures is het aldus essentieel om kennis te hebben van, en ervaring te hebben met, zowel het fiscale (proces)recht als het straf(proces)recht. Bovendien is een boete niet alleen vanwege het verwijt en de hoogte ervan vervelend, maar kan het u mogelijk ook belemmeren in uw carrière, maatschappelijke functies, of in relatie tot bijvoorbeeld een bank of verzekeraar. Laat u in zo’n geval dan ook bijstaan door onze advocaten die het boeterecht tot in de puntjes kennen.

Medeplegersboete/deelnemersboete

Sinds een aantal jaar is het tevens mogelijk om vergrijpboetes op te leggen aan medeplegers en feitelijk leidinggevers (artikel 5:1 Awb). Ook kunnen boetes worden opgelegd aan doen-plegers, uitlokkers of medeplichtigen (artikel 67o AWR). Deze deelnemingsvormen zijn overgenomen uit het strafrecht. Voor een procedure tegen een medeplegersboete geldt dus dat kennis van en ervaring met het strafrecht cruciaal is.

Wij hebben jarenlange ervaring met procedures tegen dergelijke boetes, van het moment dat ze zijn aangekondigd en/of daadwerkelijk zijn opgelegd aan adviseurs en accountants, tot aan de Hoge Raad. Onze kennis en ervaring in de verdediging van zogenaamde ‘deelnemers’ in het strafrecht, speelt daarbij een grote rol. Mede door die ervaring kunnen wij u bovendien behoeden voor de valkuilen die uw werkzaamheden voor uw cliënt in dit geval met zich meebrengen, zoals een tegengesteld belang of het beroep op een pleitbaar standpunt.

In een notendop

Verzuimboete

Vergrijpboete

Bewijsvoering

(Straftoemetings)verweer

Medepleegboete/deelnemersboete

Neem contact op met onze specialisten

Mr. G.M. (Mariëlle) Boezelman

Mr. A.A. (Anke) Feenstra

Mr. P.J. (Peter) van Hagen

Mr. A.J.C. (Angelique) Perdaems

Kennisartikelen over dit onderwerp

Interview over boeteonderzoek, Belasting magazine maart ’24

In het interview “Wetgever biedt onvoldoende waarborgen” met Astrid Klein Sprokkelhorst van het Belasting magazine van Nextens werpt…

Lees meer

Schuldonderzoek ook bij de adviseur. TFB 2023-08

Als het aan het Ministerie van Financiën ligt, dan komt er per 1 januari 2025 een grondslag in…

Lees meer

#328 Fiscale verzamelwet 2025 biedt onvoldoende waarborgen bij fiscale schuldonderzoek

Op 21 augustus 2023 heeft het Ministerie van Financiën de Fiscale verzamelwet 2025 ter consultatie aangeboden. Daaruit blijkt…

Lees meer

#311 Geen suppletie, terechte artikel 10a AWR-boete toch vernietigd

Al vaker is in de Hertoghs Beschouwt geschreven over de perikelen artikel 10a AWR (#75 en #76). Zelfs…

Lees meer

#303 Fiscale boete is bestraffing

Sinds het arrest van de Hoge Raad uit 1985 weten we dat administratieve beboeting strafvervolging is.[1] Daarna past…

Lees meer

Recht op verhoorbijstand – De hoogste tijd. NJB 2023/213

In bestuurlijke en fiscale boetezaken schittert Salduz door afwezigheid. Het is de hoogste tijd dat het recht op verhoorbijstand…

Lees meer

#244 Verboden bewijs, boete foetsie

Het Bossche hof doet zo nu en dan prikkelende uitspraken. Ook nu weer. Het hof oordeelt over een…

Lees meer

#234 De adviseur als proefkonijn in boeterecht

De belastingkamer van de rechtbank Den Haag heeft korte metten gemaakt met een fiscale boete voor een belastingadviseur,…

Lees meer

#223 Medepleegboete: het slot op de deur is kapot

Een recente uitspraak van de rechtbank Noord-Holland over een Malta-structuur was een nieuwe nederlaag van de Belastingdienst in…

Lees meer

#221 Inspecteur, krijg ik nu de cautie? Nee hoor, niet nodig.

Gesprekken met de inspecteur kunnen soms ongemakkelijke situaties opleveren. Zeker als de inspecteur zinspeelt op de onjuistheid van…

Lees meer

#216 Boete niet vermelden = niet opgelegd

Staat een boete niet op de boetebeschikking vermeld? Dan is deze boete niet opgelegd (!) De inspecteur dient…

Lees meer

Kiezen of delen? TBS&H 2021, nr 2

Overtredingen van de belastingwet kunnen zowel worden beboet als strafrechtelijk bestraft. Het una-viabeginsel voorkomt dat twee keer wordt…

Lees meer