Spring naar content

#332 Een diepgaande duik: onthullingen van het Bureau Financieel Toezicht

02 oktober 2023

Voor veel dienstverleners blijft de implementatie van de verplichtingen uit de Wwft een bron van ergernis. Nog steeds roepen de open normen en de risicogebaseerde aanpak van deze wetgeving veel vraagtekens op. Als het aan het Bureau Financieel Toezicht ligt is de tijd van vraagtekens voorbij. Een korte blik op de nieuwsberichten van de afgelopen periode en de pagina op de website met gepubliceerde waarschuwingen en bestuurlijke sancties leert dat het Bureau Financieel Toezicht gaat doorpakken.

Dat de noodzaak bestaat om de Wwft op de juiste wijze te implementeren is wel duidelijk. Gelet op de aanstaande wetgeving op Europees niveau, waarin gehoor wordt gegeven aan meer concrete en uniforme invulling van de open normen, is wel de vraag of met een hardere aanpak van het Bureau Financieel Toezicht het doel wordt bereikt.

Niet invullen van enquête leidt tot onderzoek

Onlangs heeft het Bureau Financieel Toezicht (hierna: BFT) een nieuwsbericht gepubliceerd over de resultaten van de naleving van de Wwft bij administratiekantoren.[1] Daaruit blijkt dat in 2022 een mailing naar zo’n 15.000 administratiekantoren is gestuurd om hen te wijzen op de verplichtingen van de Wwft. Deze mailing is verstuurd in reactie op de vraag aan het BFT om voorlichting te geven. Vervolgens zijn 100 administratiekantoren gevraagd om een vragenlijst in te vullen. De resultaten van dit onderzoek noemt het BFT niet erg rooskleurig. Bij bijna driekwart van deze administratiekantoren is de implementatie van de Wwft nog niet op orde. Deze kantoren hebben inmiddels een lijst met aanbevelingen ontvangen. De kantoren die niet hebben meegewerkt aan de enquête kunnen een regulier onderzoek verwachten.

In reactie op mijn LinkedIn-bericht waarin ik aangaf dat het merkwaardig is om het niet beantwoorden van een enquête te ‘bestraffen’ met een onderzoek, reageerde het BFT dat zo’n regulier onderzoek hen juist extra inspanning kost en dat tijdens zo’n bezoek extra voorlichting wordt gegeven. Wat mij betreft een teleurstellende reactie. Het BFT is hiervoor opgericht; voor zowel voorlichting als toezicht. Die extra inspanning is ‘part of the deal’. Voor dienstverleners is de Wwft geen ‘core business’ en de kosten die gepaard gaan met naleving daarvan worden niet door de overheid vergoed. Ik ben benieuwd naar het vervolg.

Publicatie handhaving

Zoals wellicht bekend worden onherroepelijk opgelegde waarschuwingen en bestuurlijke sancties voor overtreding van de Wwft gepubliceerd op grond van artikel 32f Wwft. De Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State heeft de ‘beginselplichtjurisprudentie’ ontwikkeld waarbij een bestuursorgaan als regel moet handhaven, tenzij sprake is van concreet zicht op legalisering van die overtreding of een bijzondere omstandigheid.

Ook het BFT geeft uitvoering aan deze verplichting door de opgelegde boetes en aanwijzingen op te leggen en te publiceren.[2] Anders dan het Bureau Toezicht Wwft van de Belastingdienst publiceert het BFT de opgelegde sancties met ‘naam en toenaam’. Het valt daarbij ook op dat de boetes hoofdzakelijk worden opgelegd voor overtredingen in relatie tot het cliëntenonderzoek en de meldplicht. Bij het niet op orde hebben van het risicobeleid, risicoprofielen of de opleidingsverplichting lijkt (vooralsnog) te worden volstaan met een aanwijzing.

Let wel: het is mogelijk om tegen zo’n besluit bezwaar te maken, ook tegen de openbaarmaking van persoonsgegevens.

Compliance

Het is van belang om ervoor  te zorgen dat niet alleen het cliëntenonderzoek en de meldplicht worden nageleefd. Ook het opstellen van een risicobeleid, het maken van risicoprofielen en het naleven van de opleidingsverplichting is relevant om openbare publicatie van een aanwijzing te voorkomen. Op internet en op (besloten) websites is de nodige informatie te vinden om passende procedures op te stellen.[3]

Voor het opstellen van een risicobeleid is belangrijk om na te gaan welke cliënten u bijstaat of wilt bijstaan. Welke risico’s kan uw kantoor beoordelen en tot op welk niveau kunt u maatregelen treffen? Het is van belang om daarbij een reëel en adequaat beleid op te stellen. U kunt dus ook besluiten om cliënten met bepaalde risicofactoren niet aan te nemen. Daarnaast is het zaak  risicoprofielen op te stellen om ervoor te zorgen dat alle cliënten eenduidig worden onderzocht.

Wij kunnen hierin bijstand verlenen en geven onder meer regelmatig diverse cursussen over de Wwft. Wij denken in specifieke situaties graag met u mee over het invoeren van een passend compliancebeleid.

 

[1] Nieuwsbericht van 25 juli 2023, https://www.bureauft.nl/2023/07/25/resultaten-enquete-naleving-wwft-door-administratiekantoren/
[2] https://www.bureauft.nl/wwft-waarschuwingen-en-sancties/
[3] Specifiek voor advocatenkantoren is op het tabblad ‘Kenniscentrum Wwft’ van de website van de Orde van Advocaten Den Haag een aantal modellen te vinden. Deze zijn uiteraard ook in aangepaste vorm bruikbaar voor andere dienstverleners: https://www.advocatenorde-denhaag.nl/15984/wwft.html.

Gepubliceerd door onze specialist:

Mr. A.A. (Anke) Feenstra