De Belastingdienst kan geen verzuim- en vergrijpboetes opleggen aan een fiscale eenheid voor de omzetbelasting. Door een leemte in de wet is dit niet mogelijk. Dat stellen Peter van Hagen en An Klaasse. Daarmee leggen zij een fiscale bom onder het boetebeleid voor fiscale OB-eenheden.
Lees hier alvast een voorproefje:
Een in december 2017 gepubliceerde uitspraak van Rechtbank Amsterdam over de strafrechtelijke aansprakelijkheid voor btw-fraude van een fiscale eenheid zette Van Hagen aan het denken. De verdediging in deze zaak haalde een arrest van de Hoge Raad van 17 maart 2017 aan. Hierin beslist de Hoge Raad dat een fiscale eenheid voor de omzetbelasting geen rechtspersoon is. In het strafrecht besliste de Hoge Raad dit al in 1999 (NJ1999/719). Maar als de fiscale eenheid geen rechtspersoon is, kan er dan wel een bestuurlijke boete worden opgelegd? Van Hagen en Klaasse komen tot de conclusie dat de wet hier niet in heeft voorzien. Daarover publiceren zij binnenkort in het BTW-bulletin.
Wettelijke leemte
Er is sprake van een wettelijke leemte. Van Hagen legt uit: “Om een verzuim- of vergrijpboete te kunnen opleggen moet sprake zijn van een overtreding. In de Algemene wet bestuursrecht (Awb) is bepaald dat natuurlijke personen en rechtspersonen overtredingen kunnen begaan (artikel 5:1 lid 3 Awb). Een fiscale eenheid is geen natuurlijk persoon en kwalificeert volgens de Hoge Raad ook niet als rechtspersoon.”
Klaasse vult aan dat bij overtredingen, zoals het niet (tijdig) doen van een belastingaangifte, de Belastingdienst een verzuim- of vergrijpboete kan opleggen. Dat volgt uit de Algemene wet inzake rijksbelastingen (AWR). “In de AWR is voor wat betreft het begrip ‘overtreding’ niet uitdrukkelijk afgeweken van de Awb en dus moeten we teruggrijpen naar de bepaling dat overtredingen kunnen worden begaan door natuurlijke personen en rechtspersonen. Een fiscale eenheid is geen van beiden.”
Van Hagen geeft aan dat het derde lid van artikel 5:1 Awb nog wel verwijst naar het Wetboek van Strafrecht waarin onder andere de VOF en de maatschap met een rechtspersoon worden gelijkgesteld. “Dit zijn civielrechtelijk ‘erkende’ entiteiten die deelnemen aan het rechtsverkeer en dat doen de samenstellende onderdelen in een fiscale eenheid wel, maar de fiscale eenheid als fictiefiguur zelf niet.”
Lees hier verder over fiscale eenheid OB.
Vragen? Neem dan contact met ons op.