Een sterke toename van het aantal meldingen van ongebruikelijke transacties in 2021, zo meldt de FIU. Samen met het aantal meldingen rijst ook de vraag of al die meldingen wel effectief zijn, en of de gevolgen daarvan proportioneel zijn. Dit onderzoekt Bart van Beek in deze Vaklunch aan de hand van recente ontwikkelingen.
Lees hier alvast een voorproefje:
Het afgelopen jaar toonde een sterke toename van het aantal meldingen van ongebruikelijke transacties, zo meldt de Financial Intelligence Unit (FIU) in haar recent verschenen jaaroverzicht 2021. Dat betekent dat nóg meer data is verzameld die beoordeeld moet worden. Kan de FIU deze meldingen allemaal verwerken? De FIU is hier in haar rapport positief over, maar uit een aantal gezaghebbende hoeken klinkt recentelijk ook kritiek. De vraag rijst of al die meldingen wel effectief zijn of dat ze hun doel voorbij streven.
Eerder schreven wij in Vaklunch #447 en #350 al over meldingen van ongebruikelijke transacties op basis van de Wet ter voorkoming van witwassen en het financieren van terrorisme (Wwft). Met name banken, en sinds kort ook crypto dienstverleners, doen (steeds) meer meldingen van ongebruikelijke transacties op grond van de Wwft.
Zo werden in 2021 meer dan 1,2 miljoen meldingen gedaan. Dit is een toename van meer dan 500.000 ten opzichte van het jaar ervoor. Opvallend is dat deze enorme toename van meldingen van ongebruikelijke transacties niet tot meer verdachte transacties heeft geleid. Het aantal verdachte transacties is zelfs met 7% gedaald naar minder dan 100.000. Vervolgens is blijkens het rapport van de Rekenkamer deze informatie voor opsporingsinstanties alsnog te gebrekkig om daaruit zonder veel moeite de transacties te selecteren die zich het beste lenen voor een strafrechtelijk onderzoek.
Vermoedelijk hebben de ongeveer 80 medewerkers bij de FIU moeite om de vloedgolf aan meldingen bij te benen en te filteren voor de opsporingsinstanties. Geheel begrijpelijk, want 1,2 miljoen meldingen is niet niks. Daarnaast is het opzettelijk niet voldoen aan de meldplicht een strafbaar feit op zich. Samen met te ruim opgezette wetgeving zorgt dit er mogelijk voor dat te snel meldingen van ‘oninteressante’ transacties worden gedaan uit angst voor negatieve gevolgen, terwijl op voorhand al vaststaat dat de FIU deze meldingen niet verder oppakt. Dit zet vraagtekens bij de effectiviteit van het systeem in zijn huidige vorm.
Lees hier verder: Ongebruikelijke transacties: Melden, melden en… oh ja, melden!